De gevolgen van de handhaving op schijnzelfstandigheid zijn nu ook in harde cijfers zichtbaar. Uit de Benchmark Langdurige Zorg 2026 van accountantsorganisatie BDO blijkt dat ruim 3.000 professionals de ouderenzorg verlieten en bijna 2.000 de gehandicaptenzorg. Samen zo’n 5.000 mensen die de sector in een jaar tijd de rug toekeerden. De overstap naar loondienst bleef daarbij grotendeels uit. Bij Tiade herkennen we het beeld achter deze cijfers. We zien ook dagelijks dat er een andere weg mogelijk is.
Wat de BDO Benchmark laat zien
BDO analyseerde de gedeponeerde jaarverslagen van 299 ouderenzorginstellingen en 105 organisaties in de gehandicaptenzorg. Sinds de Belastingdienst weer handhaaft op schijnzelfstandigheid bouwen zorginstellingen de inhuur van zelfstandigen af. De verwachting was dat deze professionals zouden overstappen naar loondienst. Dat gebeurde nauwelijks. “Het effect was vooral uitstroom uit de sector”, concludeert Mike Tagage, voorzitter van de Branchegroep Zorg bij BDO.
In de ouderenzorg gaat het om ruim 3.000 mensen die vertrokken. Voor de gehandicaptenzorg ramen de onderzoekers de uitstroom op ongeveer 1.945 zorgprofessionals, met een kosteneffect van ruim 110 miljoen euro. Zij houden er bovendien rekening mee dat de werkelijke aantallen hoger liggen.
De druk op de werkvloer neemt toe
De vertrokken professionals laten een gat achter dat moeilijk te vullen is. Het ziekteverzuim in de gehandicaptenzorg steeg naar 8,5 procent en ook in de ouderenzorg liep het verzuim verder op. Bij een aantal instellingen leidt de uitstroom inmiddels tot zorgen over de cliëntveiligheid, juist omdat cliënten met de zwaarste zorgprofielen vaak afhankelijk zijn van flexibele professionals.
Veelzeggend is dat het aandeel personeel niet in loondienst in de gehandicaptenzorg slechts beperkt daalde: van 14,9 naar 13,6 procent van de totale personeelskosten. De roosters komen zonder flexibele inzet simpelweg moeilijk rond. De sector heeft deze vakmensen dus hard nodig, terwijl het beleid hen tegelijkertijd de deur wijst.
Vakmensen die hun vak liefhebben
Wie deze uitkomsten naast het landelijke uitstroomonderzoek legt, ziet een herkenbaar patroon. De liefde voor het vak is zelden de reden om te stoppen. Zorgprofessionals kozen ooit bewust voor het zelfstandig bestaan vanwege de regie over hun agenda, hun werkwijze en de balans tussen werk en privé. Terug naar een vast dienstverband voelt voor velen als het inleveren van precies die regie.
Wanneer opdrachten wegvallen en loondienst als enige route wordt gepresenteerd, kiezen duizenden er dus voor om de sector helemaal te verlaten. Dat verlies kan de zorg zich in tijden van personeelstekorten moeilijk veroorloven.
Er is een derde weg
Tussen het onzekere zzp-bestaan en het vaste dienstverband ligt een vorm die het beste van beide werelden verbindt: werken als uitzendkracht in een flexpool. De vrijheid die je als zelfstandige waardeert, blijft grotendeels behouden, terwijl de juridische status volledig helder is.
- Je houdt de regie. Je kiest zelf welke diensten je aanneemt, bij welke organisaties je werkt en hoe vaak je beschikbaar bent.
- Geen discussie over schijnzelfstandigheid. De juridische en administratieve constructie loopt via het uitzendbureau. Zorginstellingen die de deur voor zelfstandigen gesloten houden, verwelkomen uitzendkrachten juist met open armen. Je agenda vult zich dus weer.
- Zekerheden vanaf de eerste werkdag. Doorbetaling bij ziekte, 8% vakantiegeld, 8,33% eindejaarsuitkering, pensioenopbouw en scholing. Als zzp’er regelde en betaalde je dit allemaal zelf.
- Administratie geregeld. Facturen, kwartaalaangiftes en jaarafsluitingen behoren tot het verleden. Na je dienst trek je de deur achter je dicht en het werk is af.
In ons eerdere artikel ZZP of uitzendkracht in de zorg: wat past het beste bij jou? zetten we beide vormen uitgebreid naast elkaar, inclusief de vier vragen die de keuze concreet maken.
Blijf voor de zorg, op jouw voorwaarden
De BDO-cijfers bevestigen wat wij bij Tiade al langer signaleren: het huidige beleid duwt gemotiveerde vakmensen de sector uit. Vertrekken uit de zorg is een definitieve stap, terwijl de reden om te vertrekken vaak bij de werkvorm ligt. Die werkvorm is te veranderen, met behoud van alles wat het vak mooi maakt.
Schrijf je vandaag nog in voor onze flexpool voor uitzendkrachten en ontdek welke opdrachten er in jouw regio op je wachten. We nemen daarna contact met je op om je diploma’s, ervaring en wensen te bespreken.